Apr 6, 2016

Zasady stosowania nowych uregulowań dotyczących umów zawieranych na czas określony do umów terminowych zawartych przed dniem 22.02.16r.


Od dnia 22 lutego br w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 25.6.2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1220) obowiązuje przepis limitujący liczbę umów na czas określony zawieranych pomiędzy tymi samymi stronami, który stanowi dostosowanie przepisów polskiego prawodawstwa do dyrektywy 99/70/TWE z 28.6.1999 r. dotyczącej porozumienia ramowego zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) w sprawie pracy na czas określony (Dz.Urz. UE L Nr 175 z 10.7.1999 r., s. 43). Przepis dotyczy umów zawartych po dniu 21 lutego br.

W stosunku do umów zawartych na czas określony ( w tym również umów zawartych na zastępstwo) obowiązujących w dniu 22.02.16r. przewidziano przepisy przejściowe.

Zgodnie z nowy brzmieniem przepisu art. 25 ¹kodeksu pracy:
§ 1. Okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech.
§ 2. Uzgodnienie między stronami w trakcie trwania umowy o pracę na czas określony dłuższego okresu wykonywania pracy na podstawie tej umowy uważa się za zawarcie, od dnia następującego po dniu, w którym miało nastąpić jej rozwiązanie, nowej umowy o pracę na czas określony w rozumieniu § 1.
§ 3. Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony jest dłuższy niż okres, o którym mowa w § 1, lub jeżeli liczba zawartych umów jest większa niż liczba umów określona w tym przepisie, uważa się, że pracownik, odpowiednio od dnia następującego po upływie okresu, o którym mowa w § 1, lub od dnia zawarcia czwartej umowy o pracę na czas określony, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
§ 4. Przepisu § 1 nie stosuje się do umów o pracę zawartych na czas określony: - jeżeli ich zawarcie w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy.
1) w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
2) w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,
3) w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,
4) w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie
§ 5. Pracodawca zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, w formie pisemnej lub elektronicznej, o zawarciu umowy o pracę, o której mowa w § 4 pkt 4, wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie 5 dni roboczych od dnia jej zawarcia.

Jak wskazuje nowe brzmienie przepisu, zatrudnienie na podstawie jednej umowy na czas określony lub na podstawie kilku umów na czas określony zawartych pomiędzy tym samym pracodawcą oraz tym samym pracownikiem nie może przekroczyć łącznie 33 miesięcy, natomiast liczba umów na czas określony zawieranych pomiędzy tymi samymi stronami nie może przekroczyć trzech. Pracodawca może zatem zawrzeć z danym pracownikiem jedną umowę o pracę na czas określony trwającą 33 miesiące, lub też trzy umowy o pracę na czas określony zawarte na okresy krótsze łącznie nie przekraczające 33 miesięcy (np. pierwsza na 10, druga na 10 i trzecia na 13 miesięcy). Jeżeli strony zawarłyby kolejną czyli już czwartą umowę o pracę, zostałaby ona potraktowana jako zawarta na czas nieokreślony. Również w sytuacji zawarcia jednej umowy na czas określony przekraczający 33 miesiące lub też zawarcia kilku umów na czas określony w liczbie nie większej niż trzy jednak gdy ich łączny okres przekroczyłby 33 miesiące, przyjmuje się, że pracownik, od dnia następującego po upływie 33 miesięcy jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

Zasadnym wydaje się przytoczenie stanowiska MPiPS z dnia 7.10.2015 r. dotyczącego liczenia umów terminowych po nowelizacji Kodeksu pracy, znowelizowany przepis ma zastosowanie do umów o pracę na czas określony zawartych od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej. Według MPiPS "nie ma podstaw prawnych, aby do dopuszczalnego 33-miesięcznego okresu zatrudnienia na umowie o pracę na czas określony zawieranej od 22.2.2016 r. wliczać okres (okresy) wcześniejszego zatrudnienia na podstawie tego rodzaju umowy. Obowiązek taki nie wynika z żadnego przepisu (…) Skoro przed zmianami art. 25¹ KP nie określał żadnego limitu czasowego umowy (umów) o pracę na czas określony, to tym samym okres trwania takiej umowy (umów) sprzed wejścia w życie zmian nie powinien mieć znaczenia z punktu widzenia nowego brzmienia tego przepisu. Zatem zdaniem Departamentu Prawa Pracy nie ma podstaw prawnych do formułowania wniosków a contrario z przepisów ustawy nowelizacyjnej, że w pewnych przypadkach uwzględnieniu podlega cały okres zatrudnienia pracownika na podstawie umów o pracę na czas określony, tj. również sprzed wejścia w życie tej ustawy. Skutkiem tego, niezależnie od liczby umów o pracę na czas określony oraz łącznego okresu zatrudnienia pracownika na podstawie takiej umowy w przeszłości, przy umowie o pracę na czas określony zawieranej po 21.2.2016 r. okres 33 miesięcy będzie się liczył dopiero od dnia zawarcia takiej umowy, która dodatkowo będzie pierwszą z trzech dopuszczalnych takich umów" (Kodeks pracy. Komentarz red. dr hab. Krzysztof Walczak).

Podkreślenia wymaga okoliczność, że stanowisko Ministerstwa Pracy nie jest stanowiskiem wiążącym, a interpretacje znowelizowanego przepisu nie są jednolite. Problem stosowania przepisu 25 ¹ kodeksu pracy po nowelizacji w aspekcie pracowników zatrudnionych przed dniem jego wejścia w życie rozstrzygnie zatem dopiero orzecznictwo sądów.

Przepisy przejściowe

Wyżej przytoczona ustawa nowelizacyjna z dnia 25.6.2015 r. zawiera przepisy przejściowe. Art. 14 ust. 1 stanowi, że do umów o pracę na czas określony, trwających w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, które przed tym dniem zostały wypowiedziane, stosuje się przepisy dotychczasowe, natomiast ust. 2 przedmiotowej ustawy stanowi, że do umów o pracę na czas określony, trwających w dniu 22.2.2016 r., zawartych na okres do 6 miesięcy albo zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, w których nie przewidziano możliwości ich rozwiązania z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia, w zakresie dopuszczalności ich wypowiedzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Czyli umów takich, po wejściu w życie przepisu w nowym brzmieniu nie można wypowiedzieć.

Przy wypowiadaniu umów o pracę zawartych na czas określony zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, w których przewidziano możliwość ich rozwiązania z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia, trwających w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się okresy wypowiedzenia, o których mowa w art. 36 § 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Jeżeli zatem przed dniem 22.2.2016 r. została zawarta umowa na czas określony na okres dłuższy niż 6 miesięcy z klauzulą umożliwiającą jej wypowiedzenie z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia i umowa ta obowiązuje w dniu 22.2.2016 r., to przy jej wypowiadaniu po dniu 21.2.2016 r. będą miały zastosowanie okresy wypowiedzenia, o których mowa w art. 36 § 1 KP, tj. 2-tygodniowy, miesięczny i 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Długość okresów wypowiedzenia w przypadku tych umów jest zależna od zakładowego stażu pracy pracownika. Ustalając ten staż wlicza się jednak okres zatrudnienia przypadający od 22.2.2016 r., zgodnie z art. 16 ustawy nowelizacyjnej. Pominięty zostaje zatem wcześniejszy staż pracy pracownika. Jednocześnie trwająca w tym dniu umowa o pracę na czas określony jest uważana za pierwszą lub drugą umowę w rozumieniu przepisu, jeżeli została zawarta jako pierwsza lub druga umowa według art. 25¹ KP w dotychczasowym brzmieniu (art. 14 ustawy nowelizacyjnej).

Zasady traktowania umowy na czas określony obowiązującej w dniu 22.2.2016 r. jako pierwszej lub drugiej nie stosuje się do umów o pracę zawartych na czas określony przed dniem 22.2.2016 r., jeżeli rozwiązanie takiej umowy przypada po upływie 33 miesięcy od tego dnia i stosunek pracy podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę w okresie od dnia 22.2.2016 r. do dnia upływu okresu 33 miesięcy. W takim przypadku umowa rozwiązuje się z upływem okresu, na jaki została zawarta.

Jeśli chodzi natomiast o umowę o pracę zawartą na czas określony której data zawarcia przypada po dniu 21.2.2016 r. jednakże w okresie 1 miesiąca (rozumianego jako 30 dni) od dnia rozwiązania drugiej umowy w rozumieniu dotychczasowego brzmienia art. 25¹ KP, jeżeli okres ten rozpoczął bieg przed 22.2.2016 r. lub w tym dniu, jest uważana za umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony. (Walczak 2016, wyd. 18/I. Jaroszewska-Ignatowska).

Opracowała: Aneta Kałuża-Plaskota, prawnik, transtica.pl

Bibliografia:

- USTAWA z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw
-Komentarz Walczak 2016, wyd. 18/I. Jaroszewska-Ignatowska

Keep in touch with us

Nie wiesz? Zadzwoń 500 561 861

Udzielimy Ci odpowiedzi na nurtujące Cię pytania.