Nov 29, 2011

Ramy regulacyjne e-myta


Podstawowy aktem prawnym prawa wspólnotowego dotyczącym opłat za korzystanie z dróg publicznych jest dyrektywa 2006/38/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe. Została ona przyjęta z uwagi na potrzebę eliminacji zakłóceń konkurencji pomiędzy przedsiębiorstwami transportowymi w państwach członkowskich UE, a także w celu harmonizacji systemów obciążeń oraz ustanowienia sprawiedliwych mechanizmów obciążeń przewoźników kosztami infrastruktury.

 

UNIA EUROPEJSKA

Podstawowy aktem prawnym prawa wspólnotowego dotyczącym opłat za korzystanie z dróg publicznych jest dyrektywa 2006/38/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe. Została ona przyjęta z uwagi na potrzebę eliminacji zakłóceń konkurencji pomiędzy przedsiębiorstwami transportowymi w państwach członkowskich UE, a także w celu harmonizacji systemów obciążeń oraz ustanowienia sprawiedliwych mechanizmów obciążeń przewoźników kosztami infrastruktury.

Dyrektywa ma zastosowanie zgodnie z art. 1 do:

  • podatków transportowych

  • opłat za przejazd

  • opłat za korzystanie z infrastruktury.

 

Dyrektywa dotyczy pojazdów wykonujących przewozy wyłącznie na europejskich terytoriach Państw Członkowskich- objętych „transeuropejską siecią drogową” (TEN-T Trans European Transport Network)

Zgodnie z dyrektywą definicja „pojazd” odnosi się do pojazdu silnikowego lub zespołu pojazdów, które są wyłącznie przeznaczony lub wyłącznie używany do przewozu drogowego towarów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t.

Dyrektywa nakłada na wszystkie państwa członkowskie obowiązek objęcia opłatami za przejazd lub opłatami za korzystanie z infrastruktury wszystkich, definiowanych w sposób wskazany powyżej pojazdów, od roku 2012.

POLSKA

Implementacja postanowień Dyrektywy 2006/38/WE dokonana została poprzez wprowadzenie do systemu prawnego RP przepisów zmieniających następujące akty prawne:

  • Ustawa z dnia 21marca 1985r. o drogach publicznych;

  • Ustawa z dnia 27 października 1994r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym;

  • Ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym;

  • Ustawa z dnia 12 stycznia 2007r. o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia

 

System poboru opłat wszedł w życie od dnia 1 lipca 2011r. Od tego właśnie dnia zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych ( art. 13) korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do ponoszenia opłat za:

a) parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania

b) przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych

c) przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku- Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Oznacza to likwidację obowiązującego systemu winietowego, a co za tym idzie wprowadza możliwość nakładania wyłącznie opłat za przejazd typu myto (opłata za przejechane kilometry). Przepisy te dotyczą tylko pojazdów o masie całkowitej powyżej 3,5t oraz autobusów, które to poruszają się po wybranych drogach krajowych, ekspresowych i autostradach.

Akty prawne regulujące wprowadzanie systemu typu e-myto w Polsce zostały ujęte w następujących aktach normatywnych:

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. :

W sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej

W sprawie obliczania maksymalnej stawki opłaty elektronicznej

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego

Ustawa z dnia. 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw.

 

System E- MYTO w Polsce wprowadzany jest w następujących etapach:

  1. I ETAP – od 1 lipca 2011 r- objęte zostanie ok. 649 km autostrad , ok. 553 km dróg ekspresowych oraz 370 km dróg krajowych

  2. II ETAP- styczeń 2012włączenie do systemu dalszych 150 km autostrad i dróg ekspresowych

  3. III ETAP- styczeń 2013- włączenie do systemu dalszych 970 km autostrad i dróg ekspresowych oraz wybranych dróg krajowych

  4. IV ETAP- styczeń 2014- włączenie do systemu dalszych 200 km autostrad i dróg ekspresowych oraz wybranych dróg krajowych

 

Pojazdy które zobowiązane są do opłat za przejazd po drodze krajowej:

  • Pojazd powyżej 3,5 tony

  • Zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony

  • Autobusy niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej

Wysokość opłaty zależy od:

  • masy pojazdu

  • klasy emisji spalin

  • rodzaju drogi

 

Trzy kategorie pojazdów:

O masie 3,5t -12t

0d 12t w górę

Autobusy- stawka dla autobusów oraz pojazdów poniżej 12t będą identyczne.

 

Zgodnie z art. 7 ust.9 dyrektywy z sprawie pobierania opłaty, opłaty za przejazd opierają się wyłącznie na zasadzie zwrotu kosztów infrastruktury. W szczególności opłaty za przejazd wliczane są na podstawie średniej ważonej muszą być powiązane z kosztami budowy oraz kosztami eksploatacji, utrzymania oraz rozwoju danej sieci infrastruktury. Mogą również obejmować zwrot z kapitału lub marżę określone w oparciu o warunki rynkowe. Wdrożenie omawianych przepisów do dyrektywy w Polsce odbyło się w formie delegacji dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w sprawie obliczenia maksymalnej stawki opłaty elektronicznej, jak i rozporządzenia w sprawie obliczenia maksymalnej stawki opłaty elektronicznej.

Dyrektywa w sprawie poboru opłat nakazuje państwom członkowskim stosującym opłaty za przejazd różnicowanie opłat m.in. w zależności od klasy emisji EURO silnika pojazdu, w tym poziomu pyłu i tlenków azotu. Przyjęto zasadę, że żadna opłata za przejazd nie może przekroczyć dwukrotności opłaty za przejazd pobieranej od pojazdów równorzędnych spełniających najsurowsze normy emisji spalin. Polski ustawodawca skorzystał z tej możliwości i wykorzystał ją w sposób maksymalny ustalając najwyższą stawkę, od pojazdów najbardziej emisyjnych na poziomie dwukrotności stawki najniższej, od pojazdów spełniających najwyższą klasę emisji. I tak w wyliczanie stawek e-myta obejmuje:

- koszty budowy drogi krajowej

- koszty finansowania

- koszty utrzymania i remontów drogi krajowej

- koszty ochronny oraz zarządzania drogami krajowymi

- koszty poboru opłaty elektronicznej

Koszty budowy drogi:

- koszty budowy oraz przebudowy drogi

- koszty nabycia nieruchomości

- koszty pomiarów geodezyjnych i archeologicznych

- koszty wykonania robót budowlanych

 

Koszty finansowe:

koszty związane z pozyskiwaniem i obsługą kapitału dłużnego

- zwrot z wkładów finansowych udziałowców

- koszty należnych podatków

Koszty poboru opłaty elektronicznej:

- przygotowanie, wdrożenie i budowa systemu poboru opłaty

- eksploatacja systemu poboru opłaty

Stawka opłaty elektronicznej za przejazd drogą krajową niezależnie od kategorii pojazdów nie może być wyższa niż 2 złote.

 

Organy uprawnione do kontroli:

  • Funkcjonariusze Policji

  • Inspektorzy ITD.

  • Naczelnicy urzędów celnych i dyrektorzy izb celnych

  • Funkcjonariusze Służby Granicznej

Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej przewiduje dwa tryby kontroli:

  • kontrolę stacjonarną – przy pomocy stacjonarnych (zainstalowanych na bramownicach) albo przenośnych przyrządów automatycznie ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej;

  • kontrolę mobilną – dokonywaną bezpośrednio przez kontrolującego (czyli po zatrzymaniu pojazdu przez uprawnionego funkcjonariusza)

 

Wynik kontroli stacjonarnej czyli zautomatyzowanej zostaje udokumentowany w formie rejestracji:

  • obrazów pojazdu, za którego przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna;

  • danych urządzenia używanego w pojeździe na potrzeby pobierania opłaty;

  • numerów rejestracyjnych pojazdu;

  • danych umożliwiających ustalenie kategorii pojazdu (pow. 3,5t do 12t, pow.12t oraz autobusy)

  • czasu i daty popełnienia naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty;

  • identyfikatora przyrządu kontrolnego, który zarejestrował naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty.

 

 

Wynik kontroli mobilnej, która stwierdziła naruszenie prawidłowości uiszczenia opłaty zostaje utrwalony w formie protokołu opisującego m.in. opis naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty oraz rodzaj tego naruszenia.

Funkcją rejestracji oraz protokołu jest wytworzenie dowodu na użytek postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji o nałożeniu kary.

 

Opracowanie: TRANSTICA


Keep in touch with us

Nie wiesz? Zadzwoń 500 561 861

Udzielimy Ci odpowiedzi na nurtujące Cię pytania.